Samenwerkend leren

Samenwerkend leren

Samenwerkend leren vindt plaats in een leerteam. Dat is een sociale leeromgeving waarbij de dialoog gevoerd wordt over het leren, in samenhang met de bijbehorende kennis en ervaring. De kennis wordt in een leerteam niet overgedragen door de leraar, maar wordt actief verworven door de leerlingen (Scager & Thoolen, 2006). “De leerlingen moeten leren het zelf te doen, en de leraar ondersteunt ze daarbij” (Ibid, p.12). Een leerteam is een leeromgeving waar lerenden samen leren en leraren het leren faciliteren, ondersteunen of de scaffolding van het leren bevorderen. De veranderende rol van leraar naar begeleider is niet slechts een eenvoudige toevoeging of uitbreiding van kennis en vaardigheden, maar vraagt een herdefiniëring van de professionele identiteit (Ruijters, 2015). 

Het begeleiden van een leerteam vraagt om verschillende vaardigheden. Een open houding, inzichten in gedrag van leerlingen, inzicht in groepsprocessen en gesprekstechnieken, waaronder het gebruiken van de dialoog. De input van de leerteambegeleider in een leerteam is gericht op de facilitering van het groepsproces. 

In dit traject maken we eerst samen met het team inzichtelijk waar de studiebegeleidingsbehoeften van leerlingen kunnen liggen en wat een leerteam qua ondersteuning zou kunnen bieden. Wij leggen een relatie met de basisbehoeften: relatie – competentie – autonomie.

Op basis van onze ervaringen met leerteams op scholen doen we een aantal aanbevelingen. Deze zijn  volgens ons richtinggevend voor de inrichting van leerteams. Met deze aanbevelingen starten we graag de dialoog met een school. 

♦ Een leerteam bestaat uit minimaal zes en maximaal acht deelnemers. 

♦ Het leerteam is een oefenomgeving voor sociaal-communicatieve competenties (samenwerken, adviseren, coachen, etc.); leerlingen doen ervaringen op die feedback en leervragen opleveren

♦ Leraren moeten vooraf getraind worden in de rol van leerteambegeleider.

♦ Van een leerteambegeleider wordt met name gevraagd dat hij/zij in staat is zelfsturing van leerlingen uit te lokken en te ondersteunen. Dat vraagt coachingsvaardigheden en het vermogen een volwassen pedagogische relatie op te bouwen.  

Lees verder in: white paper Samenwerkend leren